Erfbelasting 2026: Hoeveel belasting betaal je over een erfenis?

Wanneer je een erfenis ontvangt, krijg je niet altijd het volledige bedrag op je rekening. In veel gevallen moet je namelijk erfbelasting betalen. Hoeveel dat is, hangt af van je relatie tot de overledene, de hoogte van de erfenis en de vrijstelling die voor jou geldt. In dit artikel leggen we helder uit hoe erfbelasting berekenen in 2026 werkt, welke tarieven en vrijstellingen belangrijk zijn en waar je rekening mee moet houden bij een nalatenschap.

Ook laten we zien hoe uitvaartkosten invloed kunnen hebben op de erfenis. Wil je alvast inzicht krijgen in de kosten rondom een uitvaart? Bekijk dan de vergelijkingstool voor uitvaartondernemers op Uitvaartzoeker.nl/zoeken of gebruik de rekentool op Uitvaartzoeker.nl/uitvaartkosten-berekenen.

Wat is erfbelasting?

Erfbelasting is de belasting die je betaalt over wat je ontvangt uit een erfenis. De Belastingdienst kijkt daarbij naar de waarde van jouw deel van de nalatenschap. Niet iedereen betaalt evenveel. Kinderen, partners, kleinkinderen en andere erfgenamen hebben namelijk te maken met verschillende vrijstellingen en tarieven.

Bij erfbelasting berekenen zijn er drie belangrijke stappen:

• de waarde van de erfenis vaststellen;
• de juiste vrijstelling toepassen;
• het belastingtarief bepalen dat hoort bij jouw relatie tot de overledene.

Pas daarna weet je hoeveel erfbelasting je daadwerkelijk verschuldigd bent.

Erfbelasting berekenen in 2026: zo werkt het

Wie in 2026 een erfenis ontvangt, wil natuurlijk weten welk bedrag netto overblijft. Erfbelasting berekenen begint met het bepalen van de totale nalatenschap. Dat is niet alleen het spaargeld of de woning, maar ook beleggingen, waardevolle spullen en eventueel schulden. Schulden en bepaalde kosten, zoals uitvaartkosten, mogen vaak eerst van de erfenis worden afgetrokken.

Stel dat de totale nalatenschap € 300.000 bedraagt. Zijn er nog openstaande schulden of kosten van € 15.000, dan blijft er een belastbare nalatenschap van € 285.000 over. Vervolgens wordt gekeken welk deel jij daarvan erft. Daarna gaat jouw persoonlijke vrijstelling eraf. Over het bedrag dat dan overblijft, betaal je erfbelasting.

Vrijstellingen erfbelasting 2026

De hoogte van de vrijstelling is afhankelijk van de relatie met de overledene. De exacte bedragen voor 2026 kunnen nog worden aangepast door de overheid, maar doorgaans gelden vergelijkbare lijnen als in voorgaande jaren. De partner heeft de hoogste vrijstelling, kinderen een lagere en andere erfgenamen vaak nog minder.

Globaal geldt:

• Partner: de hoogste vrijstelling;
• Kinderen en kleinkinderen: een lagere, maar nog steeds aanzienlijke vrijstelling;
• Ouders: een aparte vrijstelling;
• Broers, zussen, vrienden en overige erfgenamen: meestal een lage vrijstelling.

Juist daarom is erfbelasting berekenen zo belangrijk. Twee erfgenamen kunnen hetzelfde bedrag erven, maar toch heel verschillende bedragen aan belasting betalen.

Tarieven erfbelasting 2026

Naast de vrijstelling speelt ook het belastingtarief een grote rol. De Belastingdienst werkt met tariefgroepen. Partners en kinderen betalen doorgaans minder belasting dan bijvoorbeeld neven, nichten of vrienden.

In grote lijnen zijn er meestal twee schijven per tariefgroep:

• een lager percentage over het eerste deel van de belastbare erfenis;
• een hoger percentage over het meerdere.

Voor directe familieleden liggen de tarieven lager dan voor overige erfgenamen. Dat betekent dat de uiteindelijke belastingdruk flink kan oplopen als je erft van iemand met wie je geen directe familieband hebt.

Voorbeeld erfbelasting berekenen

Een praktisch voorbeeld maakt veel duidelijker hoe erfbelasting berekenen werkt.

Stel: een kind erft in 2026 een bedrag van € 120.000. De vrijstelling voor kinderen trekken we eerst van dit bedrag af. Stel dat deze vrijstelling ongeveer € 25.000 bedraagt, dan blijft er € 95.000 belast over. Over dat bedrag betaalt het kind vervolgens erfbelasting volgens het geldende tarief voor kinderen.

Een ander voorbeeld: een vriend erft eveneens € 120.000. Voor vrienden geldt meestal een veel lagere vrijstelling en een hoger tarief. Daardoor kan de verschuldigde erfbelasting aanzienlijk hoger uitvallen, ondanks dat het geërfde bedrag hetzelfde is.

Dit laat zien waarom het slim is om vooraf of direct na een overlijden zorgvuldig de erfbelasting te berekenen.

Welke kosten mag je aftrekken van de erfenis?

Niet alleen bezittingen tellen mee, maar ook bepaalde kosten en schulden. Daardoor kan de belastbare erfenis lager uitvallen. Denk bijvoorbeeld aan:

• openstaande schulden van de overledene;
• hypotheekschulden;
• kosten voor de afwikkeling van de nalatenschap;
• bepaalde uitvaartkosten.

Voor veel nabestaanden zijn juist de uitvaartkosten een belangrijk onderdeel. Die kosten gaan vaak eerst van de nalatenschap af voordat de erfbelasting wordt bepaald. Wil je weten wat een uitvaart ongeveer kost? Gebruik dan de actuele rekentool van Uitvaartzoeker.nl. Daarmee kun je eenvoudig verschillende keuzes en regionale tarieven vergelijken.

Invloed van een woning op de erfbelasting

Als in de erfenis een koopwoning zit, heeft dat vaak grote gevolgen voor de hoogte van de erfbelasting. De woning wordt meestal gewaardeerd op basis van de WOZ-waarde of een andere fiscale waarderingsmethode. Daardoor kan de nalatenschap op papier hoger uitvallen dan verwacht.

Dat is vooral belangrijk wanneer erfgenamen de woning niet direct verkopen. Je kunt dan erfbelasting moeten betalen over vermogen dat nog niet in contanten beschikbaar is. In zulke situaties is goed financieel advies verstandig.

Wanneer moet je erfbelasting betalen?

Na een overlijden stuurt de Belastingdienst meestal vanzelf een brief als er aangifte erfbelasting moet worden gedaan. Vaak moet die aangifte binnen een bepaalde termijn worden ingediend. Daarna volgt de aanslag. De betaling moet vervolgens binnen de aangegeven termijn plaatsvinden.

Kun je de erfbelasting niet direct betalen, bijvoorbeeld omdat het geld vastzit in een woning? Dan is het soms mogelijk om uitstel van betaling aan te vragen. Wacht daar niet te lang mee, want te laat reageren kan extra kosten opleveren.

Erfenis verwerpen of beneficiair aanvaarden

Niet elke erfenis is gunstig. Soms zijn er meer schulden dan bezittingen. In dat geval is het belangrijk om niet zomaar de erfenis zuiver te aanvaarden. Je hebt in Nederland drie keuzes:

• Zuiver aanvaarden: je accepteert de hele erfenis, inclusief schulden;
• Beneficiair aanvaarden: je aanvaardt de erfenis alleen als er per saldo iets positiefs overblijft;
• Verwerpen: je ziet volledig af van de erfenis.

Bij erfbelasting berekenen is dit onderscheid belangrijk. Als je een erfenis verwerpt, betaal je natuurlijk geen erfbelasting. Aanvaard je beneficiair, dan wordt eerst goed bekeken wat de nalatenschap precies waard is.

Hoe kun je erfbelasting beperken?

Erfbelasting is niet altijd volledig te voorkomen, maar soms wel te beperken. Dat gebeurt vaak door tijdig estate planning toe te passen. Denk aan schenken bij leven, het slim opstellen van een testament of het benutten van vrijstellingen.

Voor nabestaanden is het vooral belangrijk om alle aftrekbare kosten goed in beeld te brengen en de nalatenschap correct te laten waarderen. Fouten in de aangifte kunnen ertoe leiden dat je te veel belasting betaalt.

Heb je naast vragen over erfbelasting ook praktische vragen over overlijden, uitvaart en kosten? Kijk dan op de pagina met veelgestelde vragen van Uitvaartzoeker.nl.

Waarom inzicht in uitvaartkosten ook belangrijk is

Bij een overlijden komt veel tegelijk op nabestaanden af. Naast de afwikkeling van de erfenis moeten er vaak snel keuzes worden gemaakt over de uitvaart. De kosten daarvan kunnen sterk verschillen per regio en per uitvaartondernemer.

Door vooraf inzicht te krijgen in de uitvaartkosten, weet je beter welk deel van de nalatenschap beschikbaar blijft voor de erfgenamen. Via de vergelijkingstool kun je eenvoudig uitvaartondernemers vergelijken. Met de tool op uitvaartkosten berekenen stel je een uitvaart samen op basis van actuele tarieven.

Conclusie

Erfbelasting berekenen in 2026 draait om drie zaken: de waarde van de erfenis, jouw vrijstelling en het tarief dat voor jouw relatie tot de overledene geldt. Hoeveel belasting je betaalt over een erfenis kan dus sterk verschillen. Partners en kinderen betalen meestal minder dan overige erfgenamen, terwijl aftrekbare kosten zoals schulden en uitvaartkosten de belastbare nalatenschap juist kunnen verlagen.

Wil je verrassingen voorkomen, dan is het verstandig om de nalatenschap zorgvuldig in kaart te brengen en tijdig te bekijken welke kosten aftrekbaar zijn. Zeker wanneer een woning onderdeel is van de erfenis of wanneer er meerdere erfgenamen zijn, kan een goede berekening veel verschil maken.